W połowie roku 1942 fabryka śmierci pracowała na pełnych obrotach. Podpisano kontrakty z instytucjami współpracującymi z SS. Między innymi umowę z Ministerstwem Transportu na temat "opłaty" za przejazd Żydów do miejsca ich śmierci. Dzieci do lat czterech podróżowały za darmo pod opieką rodziców, a dzieci do lat dziesięciu podróżowały za połowę normalnej stawki. Koszty transportu pokrywało SS. Pieniądze przekazywane do admijnistracji niemieckich kolei pochodziły z funduszy skonfiskowanych ofiarom.

W czasie powojennych przewodów sądowych przeciwko byłym SS-manom z Sobiboru, profesor Wolfgang Scheffler, ekspert sądowy, ustalił ilość zamordowanych w Sobiborze Żydów na ponad 250.000.

Autorem rysunków na skrawkach gazet jest Józef Rychter.

Tylko nazwisko jest znane.

W 1943 r. ryzykował on życiem dokumentując zbrodnie hitlerowskie.

Lista udokumentowanych transportów Żydów do Sobiboru

Materiał udostępniony przez sąd w Hagen (Niemcy) i inne źródła.

 

Żydzi z okupowanych terytoriów Polski:

       
1942 rok      
       
Data Miejscowość Ilość  
połowa kwietnia Kryczów (obóz pracy) 250  
3 maja Komarów 2.000  
5 maja Opole Lubelskie 2.000  
6 maja Dęblin-Irena 2.500  
7 maja Ryki 2.500  
7 maja Józefów 1.270  
8 maja Baranów 1.500  
8 maja Końska Wola 1.580  
9 maja Markuszów 1.500  
9 maja Łeczna 200  
10 maja  Michów 2.500  
12 maja  Opole 2.000  
12 maja  Turobin 2.000  
? maja Puławy 2.500  
12-15 maja Żółkiewka 1.000  
13-14 maja Gorzków 2.000  
14-15 maja  Krasnystaw 3.400  
15 maja  Izbica 400  
15-16 maja  Zamość 5.000  
18 maja  Siedliszcze 630  
21-23 maja  Chełm 2.300  
23 maja  Włodawa 1.200  
25-30 maja  Chełm 1.500  
? maja  Łysobyki 500  
? maja  Wąwolnica 500  
? maja  Kraśniczyn ?  
? maja  Rudnik ?  
? maja  Wysokie 1.000  
? maja  Cyców ?  
? maja  Krasnystaw ?  
1-2 czerwca  Hrubieszów 3.049  
2 czerwca  Bełżec 1.000  
2 czerwca  Dubienka 2.650  
6 czerwca  Kraśniczyn 800  
7-9 czerwca  Hrubieszów 500  
8 czerwca  Grabowiec 1.200  
10 czerwca  Uchanie 1.650  
10-13 czerwca  Biała Podlaska 3.000  
? czerwca  Cyców 500  
? czerwca  Sławatycze 1.000  
? czerwca  Dubeczno ?  
? czerwca  Olchowiec ?  
? czerwca  Pawłów ?  
? czerwca  Sawin ?  
? czerwca  Krzywowierzba ?  
? czerwca  Kraśniczyn ?  
29 czerwca  Majdanek(*) 5.000  
24 lipca Włodawa setki dzieci  
koniec lipca  Chełm 300  
10 sierpnia  Rejowiec 2.000  
10 sierpnia  Żółkiewka 1.000  
6 września  Ustrzyki ?  
8 września  Ryczywół 60  
1-5 października  Duchaczów 150  
8 października  Izbica 1.500  
10 października Rejowiec 2.400  
11 października  Lubartów 3.000  
? października  Wojsłowice 1.200  
22 października  Siedliszcze 500  
22-30 października Piaski i Izbica 5.000  
23 października Łęczna 3.000  
24 października  Włodawa 5.000  
27-28 października  Chełm 3.000  
28 października  Hrubieszów 2.000  
30 października  Włodawa 500  
? października  Bełżyce i Bychawa 7.000  
2 listopada  Izbica 1.750  
6 listopada Chełm 10.000  
22 grudnia  Staw 800  
? grudnia Dubeczno 650  
       

_____

(*) IMT. Sprawa IV, Transkrypcja 1340. (Ewidencja Pohl). Zobacz: Reitlinger, The Final Solution, s. 294

 

1943 rok      
       
Data Miejscowość Ilość  
? stycznia  Izbica 750  
? stycznia  Chełm ?  
? lutego Chełm 300  
28 kwietnia Izbica 200  
29 kwietnia Łęczna 200  
30 kwietnia  Włodawa 2.000  
1-7 maja  Włodawa 150  
22 maja  Lwów ?  
26 czerwca  Bełżec (*) (Likwidacja obozu) 306  
4 lipca  Lwów (**) ?  
8 sierpnia  Dębica 2.000  
? sierpnia  Białystok 200  
10 września  Dorohucza ?  
29 września  Białystok ?  
20 października Treblinka (***) (Likwidacja Sobiboru) 100  
       

_____

(*) Bełżec działał jako obóz śmierci do końca 1942 roku. Kremacja ciał i sprzątanie trwało do końca czerwca 1943 roku. Po zamknięciu Bełżca pozostało około 300 więźniów, przetransportowano ich do Sobiboru, gdzie zostali zabici.

(**) Szacuje się, że po zamknięciu Bełżca w Sobiborze zagazowano około 25.000 Żydów z Lwowa, Stryja i okolic.

(***) Zostali przywiezieni do Sobiboru po Powstaniu, celem likwidacji obozu. Zobacz dokumenty AGK, Ds. 188/67, vol. l, s. 62. Biuletyn Głównej Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce (GKBZH) XXVI 1975.

 

Żydzi z innych krajów europejskich:

       
1942 rok      
       
Data Kraj Ilość  
  kwiecień - 13 czerwca Czechosłowacja 6.000  
  kwiecień - 30 czerwca Niemcy - Austria 10.000  
  kwiecień - 20 października Słowacja 24.378  
         
  1943 rok      
         
Data Kraj Ilość  
  5-6 marca Holandia 1.105  
  6 marca Francja 71  
  11 marca Francja (*) ?  
  13 marca Holandia 1.105  
  18 marca Francja ?  
  20 marca Holandia 964  
  26 marca Holandia 1.250  
  26 marca Francja 994  
  31 marca Niemcy ?  
  2 kwietnia Holandia 1.255  
  9 kwietnia Holandia 2.020  
  16 kwietnia Holandia 1.204  
  21 kwietnia Niemcy (Berlin) 938  
  23 kwietnia Holandia 1.166  
  25 kwietnia France 2.000  
  30 kwietnia Holandia 1.204  
  7 maja Holandia 1.187  
  14 maja Holandia 1.466  
  21 maja Holandia 2.511  
  28 maja Holandia 2.862  
  4 czerwca Holandia 3.006  
  8 czerwca Holandia (dzieci) 1.266  
  11 czerwca Holandia 3.017  
  2 lipca Holandia 3.397  
  9 lipca Holandia 2.417  
  16 lipca Holandia 1.988  
  23 lipca Holandia 2.209  
  18-19 września Lida – ZSRR (**) 2.700  
  18-23 września Mińsk -//- 6.000  
  23-24 września Wilno -//- 5.000  
       

_____

(*) Z raportu Delegatury (Polskiego Podziemia) za pierwszy kwartał 1943 roku: "3 marca pociąg (z Żydami) przejechał przez miasto Radom w drodze do Sobiboru. 11 i 18 marca pociąg składający się z 30 wagonów przybył do Sobiboru." W transportach tych był duży procent Żydów Greckich mieszkańców Marsylii aresztowanych w ramach "Akcji Tiger." Yitzchak Kerem. The Jewish Commmities of Southeastern Europę. 259Institute For Balkan Studies. Thessaloniki 1997.

(**) Z Lidy, Wilna, Białegostoku, Smoleńska, Magilewa, Bobryńska. Archiwa KC PZPR - Warszawa Informacja Narodowa No, 3, 30 września, 1943.

 

Z powodu stosowanej przez Niemców polityki "przesiedleń", wielu tysięcy Żydów z Niemiec, Austrii, Francji i Czechosłowacji, przywożono najpierw do wybranych gett w Polsce, w Piaskach Lubelskich, Włodawie, Chełmie i Izbicy. Stamtąd, po pewnym czasie przetransportowano ich wraz z miejscowa ludnością na śmierć do Bełżca i Sobiboru. Dlatego tez należałoby dodać do sumy Żydów przywożonych bezpośrednio z zagranicy do Sobiboru, tysiące innych którzy wjechali do Sobiboru jako transport polskich Żydów.

Nieznana jest całkowita liczba ofiar Sobiboru. Poza tym, kolej nie była jedyną drogą, jaką Żydzi trafiali do obozu. Więźniowie przyjeżdżali ciężarówkami wojskowymi, wagonami konnymi, oraz pieszo. Trudno oszacować rzeczywistą liczbę zabitych. Chociaż oficjalnie przyjęta jest liczba 250.000 to niektóre szacunki są wyższe.