
![]()
[ Galeria współczesnych zdjęć z Sobiboru ]
zdjęcia przedstawiają:
wizyty byłych więźniów - Filipa Białowicza, Estery Raab,
promocję książki Tomasza Blatta,
uroczystości 60 rocznicy Powstania w Sobiborze.
W 1987 powołałem i zostałem przewodniczącym Komitetu Konserwacji Miejsc Holokaustu, którego celem jest zachowanie historycznej integralności Sobiboru. Wysiłki te wsparło wielu ludzi: Chrześcijanie i Żydzi, biznesmeni, politycy i naukowcy z całego świata.
Siedem lat później, w wyniku intensywnych negocjacji z władzami z rejonu, wyznaczono nową mapę topograficzną terenu, który został oficjalnie uznany za teren historyczny. Moment ten można uznać za punkt zwrotny w powojennej historii Sobiboru. Przedszkole zostało przeniesione, a sam budynek przeznaczono na muzeum Sobiboru, podlegające Muzeum Pojezierza w Włodawie. Pomimo skromnej przestrzeni Dyrektor Bem, ze swym sztabem, zdołał urządzić estetyczny i informujący ośrodek wiedzy o byłym obozie śmierci w Sobiborze.
Najtrudniejszym zadaniem okazało się usuniecie nieprawdziwego tekstu na płycie pamiątkowej. Negocjacje prowadziłem ciągle zmieniającymi się dygnitarzami polskimi. Po przedłożeniu dokumentów sądowych oraz zeznań ofiar i oskarżonych zbrodniarzy (w tym zeznania Frenzla z przeprowadzonego przeze mnie wywiadu), osiągnięto porozumienie: tablica powinna mówić prawdę - ofiarami Sobiboru było 250.000 Żydów i około 1.000 Polaków (Chrześcijan).
W miejscu pierwszej fałszywej tablicy, umieszczono pięć nowych tablic, zgodnych z prawdą historyczną 14-go października 1993 roku, Tomasz Blatt i Urząd wojewódzki Chełma, z Wojewoda Leszkiem Burakowskim, zorganizowały uroczystość upamiętniającą pięćdziesiątą rocznicę powstania w Sobiborze. W ceremonii udział wzięli członkowie rządu polskiego, przedstawiono listy od Prezydenta Lecha Wałęsę i Premier Hanny Suchockiej. Głos zabrali Marek Edelman, zastępca dowódcy powstania w getcie warszawskim, przedstawiciele rządu. Przedstawiciel garnizonu wojskowego okręgu Kraków, General Bryk, Naczelny Rabin Polski i Księża.
Źródła:
Thomas Blatt, Sobibór - Zapomniane Powstanie. Seattle WA 1997.
Rozmowy z ocalonymi.
Intervievz SS Oberscharfüererem Frenzelem.
Materiały z archiwum w Polsce, Niemczech, Izraelu, Brazylii i Rosji.
Dokumenty z procesów sądowych dot. Sobibonu Treblinki.


