Z HISTORII ŻYDÓW WŁODAWSKICH

 

„Z historii Żydów włodawskich 1918-1945”

(na podstawie fotografii i opisów z „Księgi Pamięci Włodawy i Okolic”)

     Celem wystawy jest ukazanie przy pomocy starych fotografii historii Żydów włodawskich w latach od 1918 do1944r.,grupy narodowościowej dominującej we Włodawie w okresie do1939r. Grupa ta została zgładzona podczas II wojny światowej i w ten sposób prawie całkowicie i bezpowrotnie zniknęła z krajobrazu włodawskiego, a do tego czasu odgrywała znaczącą rolę w życiu naszego miasta.

     Wystawa oparta jest w całości na materiale ikonograficznym pochodzącym z „Księgi Pamięci Włodawy i okolic” wydanej przez organizację ziomkostwa Włodawy w Izraelu w 1974 r. Eksponowane fotografie obejmują okres od początku XX w. do 1939r. i okres okupacji 1939-1944. Tematycznie całość wystawy ujęta jest w siedmiu zagadnieniach stanowiących jednocześnie wyodrębnione działy ekspozycji. Każdy dział jest wyraźnie zaakcentowany poprzedzającą tablicą tekstową z podstawowymi, zwięzłymi informacjami dotyczącymi poszczególnych zagadnień.

I. Fragmenty miasta zamieszkiwane przez ludność żydowską i obiekty związane z funkcjonowaniem Kahału (gminy żydowskiej).

     W okresie do 1939 r. we Włodawie istniała Wyznaniowa Gmina Żydowska licząca ok. 7 tys. osób. Skupiała ona Żydów z terenu miasta i sąsiednich gmin wiejskich (Hańsk, Sobibór, Wyryki i gmina Włodawa). Na jej czele stał Zarząd w składzie 8 osób piastujących swe mandaty z wyboru oraz z urzędu rabin Włodawy.

     We Włodawie Żydzi zamieszkiwali obszar obejmujący Rynek i jego okolice, dalej w kierunku na zachód ulice Wyrykowska (dziś 1000 lecia PP), Solna (dziś Czerwonego Krzyża), Okunińska, Furmańska, Kotlarska, Kozia (dziś Hołoda), Błotnia (dziś nie istniejąca), aż do Chełmskiej. Żydzi włodawscy dysponowali własną , wybudowaną w 1764 r. synagogą, mniejszym budynkiem do codziennych modłów, oraz trzema cmentarzami (w tym dwoma zamkniętymi).

II. Postacie i sylwetki Żydów włodawskich.

      Społeczność żydowska, żyjąca w diasporze, olbrzymią wagę przykłada do zachowania swojej odrębności religijnej i tradycji narodowych. Dla ich podtrzymywania, przestrzegania, oraz rozwiązywania bieżących problemów każda tradycyjna gmina żydowska, a do takich należała też gmina włodawska, wymagała pewnej liczby pracowników spełniających wszystkie funkcje rytualne (rabini, rzezacy, kantorzy itp.), oraz pracowników pomocniczych (szames – woźny, mełamed – nauczyciel w szkole religijnej, sofer – pisarz przepisujący zwoje „Tory” itp.).