"TYŚ MNIE ZRODZIŁA" - NARODZINY DAWNIEJ I DZIŚ

    Święta dobrego początku czyli Boże Narodzenie przypominają nam moment przyjścia na świat Jezusa. Rzadko święta te kojarzą się nam z narodzinami ludzkimi, które również stanowią początek cyklu, jakim jest życie człowieka na ziemi. Narodziny ludzkie mają skromniejszą oprawę obrzędową, ale można wydzielić najważniejsze punkty od fizjologicznego, jakim jest ciąża kobiety i narodziny dziecka do kulturowego i religijnego przyjęcia nowonarodzonego do społeczności i kościoła czyli chrztu.

     Wystawa ma za zadanie zaprezentowanie zwyczajów i obrzędów towarzyszących narodzinom występującym w polskiej kulturze tradycyjnej, bez ściśle określonego czasu i miejsca. Znajdą się na niej także odniesienia do współczesności. Akcenty współczesne rozłożone będą nierównomiernie, gdyż niektóre dawne zwyczaje straciły swoje zastosowanie i zostały zaniechane i zapomniane. Narodziny dzieci odbywają się w szpitalach, w sterylnych warunkach. Jedynie podczas chrztu odnajdujemy nawiązania do tradycji, dawnych obrzędów.

     Wystawa jest skonstruowana w dwóch przestrzeniach: ludzkiej i boskiej. Boskie narodziny w centrum wystawy, zaś zewnętrzny krąg stanowią sekwencje opowiadające o ludzkich narodzinach.

     Na ekspozycji zobaczyć możemy aranżację wnętrza domu- tradycyjnego miejsca porodu, przedmioty przygotowywane dla noworodków- ludowe kołyski, elementy stroju, ubranka i podarki ofiarowywane dziecku z okazji chrztu.

     Jak przystało na wystawę festiwalową nie zabrakło na niej tematów, przedmiotów i zdjęć związanych z innymi religiami np. judaizmem. Zaprezentowaliśmy m.in. amulety dla położnicy, narzędzia medyczne wykorzystywane przy obrzezaniu; wyjaśniliśmy czym było wykupienie pierworodnego w społeczności żydowskiej.

     W środkowej części sali pokazane zostały boskie narodziny poprzez obrazy, rzeźby, ikony, drzeworyty czy szopkę ludową.

     Uzupełnieniem całości są elementy współczesne związane z narodzinami. Wystawie towarzyszy informator, w którym m.in. możemy przeczytać:

     „ Porody odbywały się w domu. Osobą niezbędną przy rozwiązaniu była babka- doświadczona, zwykle starsza kobieta, która służyła pomocą całej okolicy. Czynności przez nią podejmowane nazywano babieniem. Za pomocą działań znanych z medycyny ludowej, tradycyjnego zielarstwa, ale też różnych praktyk magicznych, babka pomagała kobiecie w porodzie, przyjmowała dziecko oznajmiała jego płeć, wykonywała pierwsza jego kąpiel, podawała do pocałowania rodzicom.[...]