|
JUDAIKA WE WŁODAWSKIM MUZEUM |
Od momentu swojego powstania Muzeum Pojezierza Łęczyńsko - Włodawskiego gromadzi przedmioty związane z kulturą żydowską. Taki stan rzeczy uwarunkowany jest kilkoma czynnikami. Do wiodących wśród nich można zaliczyć zarówno charakter samej siedziby placówki (zabytkowy zespół zabudowań synagogalnych) jak też i fakt stanowienia przez społeczność żydowską znacznej grupy mieszkańców miasta na przestrzeni dziejów. Przedmioty te - zabytki pochodzące z zakupów bądź wypożyczeń - związane są z różnymi aspektami dziedzin życia Żydów. Składają się na nie m. in. obrazy o tematyce żydowskiej albo autorstwa artystów wywodzących się z kręgu judaizmu lub są to w większości obiekty związane z kultem religijnym sprawowanym zarówno w świątyni jak i w ognisku domowym. Wiele z nich prezentowanych jest na stałej wystawie judaików eksponowanej w sali męskiej wielkiej synagogi. (W tym miejscu należy nadmienić, iż zostały podjęte przez naszą placówkę prace mające na celu opracowanie w przyszłości katalogu tych zabytków) Zapraszając do zwiedzania ekspozycji pragnę przedstawić czytelnikom fotografie judaików znajdujących się we włodawskim muzeum. Pokazane zdjęcia opatrzone są krótkimi informacjami opisującymi ich przeznaczenie.
I. TORA [Sefer Tora]
Jest to
zwój pergaminowy, na którym spisane jest ręcznie przez
specjalnego
pisarza pierwszych pięć ksiąg Biblii, wchodzących w skład
Tanachu (tzw. hebrajskiej Biblii). Zwój (rodał) Pięcioksięgu
Mojżeszowego nawinięty na specjalne drewniane drążki i używany
wyłącznie w synagodze. Do jego przechowywania służy specjalna
skrzynia (szafa ołtarzowa) zw. Aron Ha-Kodesz. Wyjmowany on jest
z niej tylko na czas odczytywania. Zwój od zewnątrz osłaniany
jest pewnego rodzaju pokrowcem ("sukienką", "koszulką"),
wykonanym z materiału zw. meil. Terminem "Tora" określa się
także bardzo szeroko całą naukę tradycyjną wynikającą właśnie z
Pięcioksięgu. Pochodząca z II połowy XIX wieku.
II. RIMONIM - para [owoce granatu]
Stanowi zwieńczenie drążków (ece chaim), na które nawija się
zwój Tory. Wykonany na terenie Austro-Węgier w końcu XIX wieku.
III. KORONA NA TORĘ [Keter Tora, Korona Tory]
Jedna z ozdób zewnętrznych zwoju Tory używana na uroczyste święta. Jednocześnie jest ona symbolicznym wyrazem uznania najwyższej władzy, świętości i mądrości Tory.
IV JAD
Używany podczas publicznego czytania zwojów Tory. Ze względu na wymóg biegłego i bezbłędnego odczytywania tekstu oraz zakaz pomagania sobie palcem, często stosowana, gdyż pozwalała śledzić odczytany wers. Wskazówka z gładkimi kulkami na początku i w połowie długości, zakończona ozdobą w kształcie dłoni z wyprostowanym palcem wskazującym. Na początku wskazówki na większej kulce zawieszka, gdzie najprawdopodobniej był doczepiony łańcuszek. Wykonany ze srebra na przełomie XIX i XX wieku.