|
BABINIEC |
Każda synagoga dzieli
się na kilka części. Najważniejszą jest sala z szafą ołtarzową do przechowywania
zwojów Tory. W tradycyjnej
społeczności
żydowskiej w pomieszczeniu tym mogli przebywać tylko mężczyźni. Dla kobiet
wydzielano osobne modlitewnie nazywane BABIŃCAMI. Ulokowane zazwyczaj były na
galerii lub balkonie, albo po jednej lub obu stronach sali męskiej. Pierwsze
wzmianki o oddzielnych modlitewniach dla kobiet pojawiły się w XIII wieku.
Najstarsza pochodzi z 1213 r. i dotyczy synagogi w Wormacji (Niemcy). W XIV
wieku kobiety modliły się na galeriach w synagogach Półwyspu Iberyjskiego
(Hiszpania). Od XVI wieku galerie dla kobiet stały się integralną częścią
synagog włoskich. W tym samym czasie zaczęły być dostawiane także do bóżnic
polskich.
W budowanych później
synagogach (dotyczy to także synagogi
włodawskiej)
jednocześnie z korpusem sali męskiej budowano oddzielne pomieszczenia dla
kobiet. Lokalizacja owej części nie była ściśle określana. Wynikała z
uwarunkowań takich jak wielkość terenu przeznaczonego pod budowę oraz
uzależniona była od względów architektonicznych.
Dlatego
też nie przywiązywano większej wagi zarówno do wystroju jak i wyposażenia
babińców. Musiały mieć jedynie niezależne wejście z zewnątrz i być połączone z
salą główną w taki sposób, żeby kobiety nie mogły być widziane ani słyszane
przez zgromadzonych w synagodze mężczyzn. Stąd też połączenie między babińcami a
salą męską ograniczano zwykle do niewielkich, gęsto zakratowanych okienek
pozostawionych w ścianie dzielącej oba pomieszczenia.
Rozdzielenie miejsc w
synagodze, tak zwana „mechica", czyli segregacja płci, skłania czasami do
wniosku, iż w judaizmie kobieta
uchodzi
za istotę mniej godną szacunku i dlatego sadowi się ją w osobnym kącie.
Stosowanie tej zasady wynika jednak z zupełnie innych powodów. Dla kobiety
najważniejszy jest, bowiem dom. Od niej zależy nastrój w domu i wyczuwalna w nim
atmosfera pobożności. W dłoniach matki spoczywa wychowanie potomstwa w tym
duchu.

Skoro więc kobietę pochłaniają całkowicie jej zadania domowe i obowiązki matczyne, to musi być ona wolna od innego rodzaju funkcji i obowiązków religijnych. To powoduje, że nie ma ona w zwyczaju uczestniczyć z mężczyznami w publicznych nabożeństwach wspólnoty żydowskiej.